Файласуфи Архив

Беҳтарин пандҳои тоҷикӣ

Чу паймони озодагон бишканӣ, Нишони бузургӣ ба хок афканӣ. Надонӣ, ки мардони паймоншикан, Сутуда набошанд дар анҷуман. Аз имрӯз коре ба фардо мамон, Чӣ

Хирад ва хирадмандӣ

Хирад афсари шаҳриёрон бувад, Хирад зевари номдорон бувад. Хирад зиндаи човидони шинос, Хирад мояи зиндагони шинос. Хирадманд мардум туро дӯст гашт, Чунон дон, кибо

Панду Хикмат аз Фирдавси

Хирад афсари шаҳриёрон бувад, Хирад зевари номдорон бувад. Хирад зиндаи ҷовидонӣ шинос, Хирад мояи зиндагонӣ шинос. Ки бар анҷуман марди бисьёргӯй, Бикоҳад зи гуфтори

ОРЗӮИ АДОЛАТ (Умед)

Касе дар асл бовиҷдон агар содир гуноҳе кард, Давоми ҷумлаи умр аз надомат оҳу воҳе кард. Аз ин боис зи озурдан ҳаловатхона меҷӯяд, Адолатро

Фалсафаи Зиндагӣ

Чархи каҷрафтор дорад хислате: Бар яке гар лутфу эҳсон мекунад, Дигареро монда зери бори ғам Қоматашро хам ба даврон мекунад.   Дида ин номеҳрубонӣ

ОДАМИЗОД

Ин муҳит аст қафас баҳри ту, эй одамзод, Натавон рафт бурун аз дари он, зан фарёд. Кӯхи умрат бихӯрад тешаи соат кам-кам, Мехӯрӣ обаки

Чи бояд кард дар зиндагӣ

Ҳар куҷо рафтӣ ба коре, Ғун шавад ҳоҷатбарор, Бингарад пешу пасашро, Чор чашмонаш тамаъ. Ҳар кӣ дар роҳи худо Дасте занад баҳри савоб, Ёфтан

Байтҳо аз Абулқосим Фирдавсӣ

Сарфарозам, фуруд орам сар, Чашми миннатпазир бар рӯят Гул ниҳам пояи муқаддаси ту, Зарби дил шуд баробари дили ту. Гули сурхам рамузи хуни ту

МАРСИЯИ ХУРШЕД

На он тақлид ин тақлид, На он хуршед ин хуршед. Зи баъди чанд милён сол мемирӣ ту, эй Хуршед! Ҷавоби он қадар дарвозаҳои субҳро

ҚАДРИ ШОИР

Рӯзе, ки ошиқон аз ҳам ҷудо шаванд, Рӯзе, ки зӯрҳо бемуттако шаванд, Рӯзе, ки одамон беошно шаванд, Бар қадри шоирон он вақт мерасанд. Шоме,

БОНГИ ОЖИР

(Бар асари рӯйдодҳои Чили) Эй шумо бозичаҳои симу зар, Эй ҳавасбозони савдои худӣ, Бо чӣ миқдоре зи дунёи ҳама То кунун ҷӯед дунёи худӣ!?

Зиндаги чист

Мо ҳама дар чорсӯи зиндагӣ, Гоҳ гумроҳему гоҳо раҳбарем. Гоҳ бо сар медавему гаҳ ба по, Гоҳ саргардону гоҳо сарварем, Эй дили дарёи ман,

Мардӣ

Касе бо ту ғами дилро нагӯяд, Касе бо ту раҳи фардо наҷӯяд. Чи бадгавҳар, чи нимодам, чи зиштӣ, Ки кас бо ту гули хоре

Чи тавр дуруст зиндагӣ кард?

Рӯзҳо мегузаранд, Рӯзҳо аз сари мо, Аз дили мо мегузаранд Хабари лаҳзаи дидору ҷудоӣ бар лаб, Аз раҳи манзили мо мегузаранд. Ба назар Мо

Шеъри Лоик — Зиндаги

Бинам, ки дар мағозаю бозорҳои шаҳр Беназмию ҳаёҳую ҳангомаҳо бувад, Парвози фикрашон фақат то нархи ину он, Маънии зиндагияшон нарху наво бувад. З-ин варта

Диле дил

Ман аз ин қофияпардозиҳо бисёр дилгирам. Дилам шеъру суруди бетавофутро набипзирад. Суруде хоҳаму шеъре, Ки мадду ҷазри дарёи дили моро фаро гирад. Суруде хоҳаму

Ало шодоб соҳилҳо

Ало, шодоб соҳилҳо, Ба қадри обҳои ҷорӣ мебояд расид имрӯз, Ки рӯзе хушк хоҳад шуд. Ало, зебои маҳфилҳо, Ба қадри ҳар чароғи давра мебояд

Қадди баланд

Қадди одам ба лаҳзаи мурдан Гашта гӯё зи буда норозӣ, Боз, гӯянд, қадре меёзад Дар талошу набарди ҷонбозӣ. Лаҳзаи разми зиндагию марг Одамизод бо

АҚРАБАКҲОИ СОАТ

Ақрабакҳои соати дастат Соате баъд рӯ ба рӯ оянд. Баъди саргаштагии кӯтоҳе Боз оянду роз бикшоянд. Ақрабакҳо чу рӯи ҳам оянд, Аз ҳасад гӯӣ

ЗАХМҲО

Мечакад об – Мечакад хун То ҳанӯз аз захми тири душманон, Аз тану аз шохҳои нахлҳои безабон. Барг сабзу навда сабз, Шохсорон шоду шодобанд

ТОРҲОИ НОНАВОХТА

Ҷавонӣ, масти ҳусну обутобӣ, Ба рӯи ганҷи Қорун менишинӣ. Агарчӣ нестӣ Лайлӣ, валекин Ба истиқболи Маҷнун менишинӣ. Ту мехоҳӣ, ки дар афсонаи ишқ Ҷавон

ҶАВОНӢ МЕРАВАД…

Ҷавонӣ меравад аз ман, ҷавонӣ меравад охир, Нахоҳам рафтанашро, лек аз ман меравад, ором. Дурахши чеҳраву мӯи сияҳ, чашмони бодомӣ – Ҳама хоҳанд шуд

ВО ҶАВОНӢ!

Ба рӯи раҳ гули пажмурда дидам, Лагадмол асту менолад ниҳонӣ: Замоне зеби кокул будам, акнун… Ҷавонӣ, во ҷавонӣ, во ҷавонӣ. Бидидам нонпар аз боли

ХАЙР, ЭЙ РӮЗИ ГУЗАШТА

Хайр, эй рӯзи гузашта, хайр, хайр Дафтари шеъру суруди гумшуда. Хайр, эй як зарраи нури басар, Рафтию аммо нарафтӣ беҳуда. Рафтӣ аз ман –

ИСТ ЯК ДАМ

Ист як дам, як ду ҳарфи гуфтанӣ дорам ба ту, Ҳарфи меҳролуд аз мағзи дили бетоқатам. Гӯш кун ҳарфи муҳаббат аз дили н-олудае, Аз

ЛАҲЗАИ ПАДРУД

Хира буд моҳ ба саҳни гардун, Шаб ба поён бирасид, субҳ дамид. Офтоб аз паси кӯҳ чеҳра намуд, Шабнам аз рӯи гулу сабза парид.

Шаби торик

Эй мояи хирад, чаро хомӯш мешавӣ, Бе ту ба ман навозиши даврон намерасад. Рӯзе, ки ту зи хонаи дил дур меравӣ, Як лутфи бедареғ

РОЗҲО

Пардаҳои тиреза парафшон, Чашмҳоят ба сӯи ман бозанд. Ҳалқаи ҷашмҳои ҷодуят В-он нигаҳҳо барои ман розанд. Хона ором, чеҳраат ором, Ман надонам, чӣ розҳо

Худоё

Шудам ошиқ ба Қурьонат Худоё. Шудам ошиқ ба Гуфторат Худоё. Шудам ошиқ ба он Дунё Худоё. Шудам ошиқ ба Дидорат Худоё.

Ҳикмати зиндагӣ

Чунин беқайду бепарво шудӣ ту? Дареғ аз ҷӯшу туғёни ҷавонӣ! Чунин дилсарду беандеша гаштӣ? Дареғ аз раъду барқи ногаҳонӣ! Чӣ шуд дар субҳи хуршедии

Калиди майхури

Гар май хури бо хирадмандон хур, Ё бо санами лоласурхи хандон хур, Бисёр махур, ринд макун, фош масоз, Гаҳ-гаҳ хуру, кам –кам хуру, пинҳон

ЗИНДАГОНӢ БО ХУШӢ 

Дар   ҷаҳон  шаш  чиз  меояд  ба кор: Аввалин  ёру  таоми  хушгувор. Хуш  бувад  ёри  мувофиқ  дар  ҷаҳон, Боз  махдуме  ки  бошад  меҳрубон. Ҳар  сухан, 

Мухаммад САВ — НАЗМ

САРИ МАН ХОКИ ПОЯТ Ё МУҲАММАД. МЕМИРАМ МАН БАРОЯТ Ё МУҲАММАД. БА ДАРДИ МАНИ БЕ БЕЧОРА ДАВО КУН. КИ ТАНҲО ТУИ ДАРМОНАМ Ё МУҲАММАД.

Умри инсон

Нишоти умр бошад то ба 30 сол. Ба 40 ои фурун резад пару бол. Ба 50 гар равви ёби ту сустӣ. Ба 60 оина

Инсон мешави?

Беранҷу ҷафо соҳиби унвон нашавӣ, Бар тахт расӣ, вале Сулаймон нашавӣ. Дар асл агар нест, Худо дар дили ту, Сад бор ба Ҳаҷ равӣ,

ЗИНДАГИИ ШОИРОНА

Воаҷаб, кас мушкиле осон намояд бар кассе, Азбарои пешпояш ҳозиру бадкор беш.   Қам бувад дар рӯи олам одамони мӯътабар, Кардааш бар халқ миннат,

ИН ЧӢ ЗАМОН АСТ…

Замонеро бубин, к – ин чӣ замон аст, Ба сӯи тирагӣ, биллаҳ, равон аст.   Агар одамгарӣ хоҳӣ, ки донӣ, Баякдигар рақибу беамон аст.

ҒАНИМАТ  ДОНИСТАНИ  УМР

Умрро  медон  ғанимат  ҳар  нафас, Чун  равад,  дигар  наёяд  бозпас. Ҳеҷ  кас   аз  худ   қазоро  рад  накард, Ҳар  кӣ  розӣ  аз  қазо  шуд  бад 

Ёду фарёд макун

Рӯзе, ки гузаштааст, аз у ёд макун, Фардо, ки наёмадаст, фарёд макун. Аз н-омадаву гузашта фарёд макун, Ҳоли хуш бошу умр барбод макун. 

Ҷӯед маро

Чун дар гузарам, ба бода шуед маро, Талқин зи шароби ноб гуед маро, Хоҳед ба рузи ҳашар ёбед маро, Аз хоки дари майкада ҷуед

Чи кунам?

Ё раб, ту гилам сириштаи ман чи кунам?! Пашму қасабам ту риштаи ман чикунам?! Ҳар неку баде, ки аз ман ояд ба вуҷуд, Ту

Гузарони — гузарад

Гар як нафасат зи зиндагони гузрад, Магзор, ки ҷуз ба шодмонӣ гузарад. Зинҳор, ки сармояи ин мулки ҷаҳон Умр асту бад-он сон гузарони гузарад.

Мардиву номарди

Ҷавонмардӣ ду чиз аст, эй ҷавонмард, Ба сўям гўш кун, то гўямат рост: Яке он, к-аз рафиқон даргузорӣ Агар сад лаҳза бини сад каму

Чавонмард боши!

Ҷавонмардо, ҷавонмардӣ биёмўз Зи мардони ҷаҳон мардӣ биёмўз. Дарун аз кини кинҷўён нигаҳ дор, Забон аз таъни баъдгўён нигаҳ дор. Накўӣ кун ба он,

Дусти чи бошад

Барои дўстон ҷонро фидо кун, Валекин дўст аз душман ҷудо кун. Ки бошад дўст он ёри худоӣ Дилаш равшан ба нури ошноӣ. Ба нохуш

Гахе ин бошаду гахе он

Гаҳе марг бошад, гаҳе зиндагӣ Гаҳе подшоҳӣ, гаҳе бандагӣ. Падарро кунад ҷо ба тахта зи тахт, Писарро кунад з-он ҷигар лахт-лахт. Писарро барад аз

Марав

Зи пиргашта баҳри ҷавонон зи раҳ марав, Мўи сапед дар паи зулфи сияҳ марав. Бингар маҳи шабоби худ андар маҳоқи шеб, З-ин беш дар

Лучщие рубаи от Омара Хаяма

316 Мо луъбатаконему фалак луъбатбоз, Аз руи ҳақиқате на аз руи мачоз. Бозича ҳамекунам бар натъи вучуд, Афтем ба сандуқи адам як-як боз. 317

Аз илм маълум нашуд

Ҳаргиз дили ман зи илм маҳрум нашуд, Кам монд зи асрор ки маълум нашуда, Ҳафтоду ду сол фикр кардам шабу руз, Маълумам шуда, ки

Хама якчоя бишавед!

Онон ки куҳан буданду онон ки наванд, Ҳар як паи якдигар якояк бишаванд, Ин мулки ҷаҳон ба кас намонад ҷовид, Рафтанду равему боз оянду

На туву на ман

Асрори азалро на тудониву на ман, В-ин ҳарфи муаммо на ту хонниву на ман, Ҳаст аз паси парда гуфтугуи ману ту, Чун парда биафтад,

ИНТИБОҲӢ  АЗ  ҒАФЛАТ

Аз  худои  хештан  ғофил  мабош, Ғофилона  дар  раҳи  ботил  мабош. Ҷои  гиряст  ин  ҷаҳон  дар  вай  маханд, Чашми  ибрат  баркушою  лаб  бубанд. Ҳамчу  мӯр 

ФАЗИЛАТИ ЗИКРИ ОЛЛОҲ 

Бо  доим ,  эй  писар,  бо  ёди  ҳақ, Гар  хабар  дорӣ  зи  адлу  доди  ҳақ. Зинда  дор  аз  зикр  субҳу  шомро, Дар  тағофул  магзарон 

АНДЕШАҲОИ МӮЙСАФЕД

Ҳаётам рангубӯе дошт, дар дил навбаҳорам буд, Нигоҳам ҷустуҷӯе дошт, дар паҳлӯ нигорам буд. Биҳиштам буд дар оғӯш аз дидори маҳбубон, Гаҳе бечиз будам,

МАРҲАБО, ПОИ МУБОРАК!

Марҳабо, чашми ту олу, нигаҳи дӯстписанд, Марҳабо, мӯи маҳинбофта, мижгони баланд, Марҳабо, дасти кушоди ба сахо бемонанд, Марҳабо, ду бари рухсораи нобӯсида! Марҳабо, ҳалқаи

Умари Хаём — Рубоиёташ — 3

156 Он косагаре, ки косаи сарҳо кард, Дар косагари санъати худ пайдо кард. Бар хони вучуди мо нагун коса ниҳод, В-он косаи сарнагун пур

Рубоиёти Умари Хаём

240 З-он ки гамхот шабехун оранд Фармой ки то бодаи гулгун оранд Ту зар ни эй гофили нодон ки туро Дар хок ниханду боз

Умари Хаём — Рубоиёт 5

190 Бо ин ду-се нодон, ки чунон медонанд, Аз чаҳл, ки донои чаҳон эшонанд. Хар бош, ки онон зи хари чандонанд, Хар, к-у на

Хайём, зи баҳри гунаҳ ин мотамат чист?

Хайём, зи баҳри гунаҳ ин мотамат чист? В-аз хурдани ғам фоида бешу кам чист? Онро, ки гунаҳ накард, ғуфрон набувад, Ғуфрон зи барои гунаҳ

Несту нест!

Андар ҳама дашти Ховарон санге нест, К-аш бо ману рузгорӣ ман ҷанге нест. Дар ҳеҷ замину ҳеҷ фарсанге нест, Каз дасти ғамат нишаста дилтанге

Ин сабза аз хоки кист?

Абр омаду боз бар сари сабза гирист, Бе бодаи арғувон намебояд зист. Ин сабза, ки имруз тамошогаҳи мост, То сабзаи хоки мо тамошогаҳи кист.

Ин он аст

Он моҳ, ки гуфтӣ малаки раҳмон аст, Акнун ту агар нигаҳ кунӣ, шайтон аст. Руе, ки чу оташ ба зимистон хуш буд. Имруз чу

Бигу

Он кист, ки дил ниҳоду фориғ биншаст? Пиндошт, муҳлатеву таъхире ҳаст. Гу хама мазан, ки меҳ мебояд канд, Гу рахт манеҳ, бор мебояд баст.

Андаку бисёр

Он кас, ки зи ҷому бода бархурдор аст. Пайваста хурад валек у ҳушёр аст. Дар бисёраш мазаррати андак нест, Дар андаки у манфиати бисёр

Додааст

Он кас, хубон лаби хандон додаст. Хуни ҷигаре ба дармандон додаст. Гар қисмати мо надод шодӣ, ғам нест, Шодем, ки ғам ҳазорчандон додаст.

Гирифт

Он қаср, ки Баҳром дар у ҷом гирифт, Оҳу бача карду рубаҳ ором гирифт. Баҳром, ки гур мегирифти ҳама умр, Дидӣ, ки чӣ гуна

Аз мост

Ободонии майхона зи май хурдани мост, Хуни ду ҳазор тавба бар гардани мост. Гар ман нахурам гуноҳ, раҳмат чи кунад? Ороиши раҳмат аз гунаҳ

Аз буи Шароб

Чандон бихурам, шароб, к-ин буи шароб, Ояд зи туроб, чун шавам зери туроб. Гар бар сари хоки ман расад мамуре, Аз буи шароби ман

Таъна мазан

Гар май нахурӣ, таъна мазан мастонро, Бунёд макун ту ҳилаву достонро. Ту ғарра аз онӣ, ки нануши ман ноб, Сад кор кунӣ, ки май

Маро чи суд

Ҳарчанд, ки рангу руи зебост маро, Чун лола руху чу сари балост маро. Маълум нашуд, ки дар тарабхонаи хок Наққоши азал баҳри чӣ орост

Хонанд Уро

Қурон, ки меҳин калом хонанд уро, Гаҳ-гоҳ, на бардавом, хонанд, уро. Бар гирди пиёла ояте равшан, ҳаст, К-андар ҳама ҷо мудом хонанд уро.

Чи бояд шуд

Оқил ба чи умед дар ин қуҳнасаро. Бар давлати у ниҳад дил аз баҳри Худо? Ҳар гоҳ ки хоҳад, нишинанд бар ҷой, Гирад аҷалаш